Bạn chuẩn bị lên máy bay và đang phân vân không biết nên ăn gì trước giờ bay, mang theo đồ ăn nào và tránh món nào để không bị đầy hơi, khó chịu suốt chuyến đi? Câu trả lời ngắn gọn: hãy ăn nhẹ, chọn thực phẩm giàu protein ít dầu mỡ, uống đủ nước, và tránh xa đồ chiên rán, nước có gas, cà phê, rượu bia cùng các loại rau củ dễ sinh hơi như đậu, bông cải xanh, hành tỏi. Bài viết này BayVui sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao cơ thể lại “nhạy cảm” hơn khi ở độ cao hàng chục nghìn feet, đồng thời gợi ý thực đơn cụ thể và quy định mang đồ ăn của các hãng bay tại Việt Nam để cả gia đình có một chuyến bay thoải mái, đặc biệt khi đi cùng trẻ nhỏ.
Vì sao cơ thể dễ đầy hơi, khó chịu khi ở trên máy bay?
Khoang máy bay được duy trì ở áp suất tương đương độ cao khoảng 1.800 – 2.400 mét so với mực nước biển, thấp hơn nhiều so với áp suất ở mặt đất. Sự chênh lệch áp suất này khiến các chất khí trong đường ruột giãn nở, có thể tăng thể tích tới khoảng 25% so với bình thường. Đó là lý do vì sao một bữa ăn vốn bình thường ở mặt đất lại có thể khiến bạn đầy bụng, ợ hơi liên tục khi đang bay. Không chỉ vậy, độ ẩm trong khoang máy bay thường chỉ dao động 10–20%, thấp hơn nhiều so với độ ẩm không khí bình thường (khoảng 40–60%). Không khí khô khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, da và niêm mạc mũi họng khô rát, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa. Kết hợp với việc ngồi một chỗ trong thời gian dài, ít vận động, hệ tiêu hóa của bạn hoạt động kém hiệu quả hơn hẳn so với ngày thường. Hiểu được cơ chế này sẽ giúp bạn chủ động lựa chọn thực phẩm phù hợp thay vì ăn uống tùy hứng rồi khó chịu suốt hành trình.
Thực phẩm nên tránh trước và trong khi bay
Nhóm thực phẩm dễ gây đầy hơi
Các loại đậu (đậu hà lan, đậu nành, đậu đen…) tuy giàu protein nhưng chứa nhiều chất xơ và raffinose — một loại đường mà cơ thể khó tiêu hóa hoàn toàn, dễ lên men trong ruột và sinh khí. Bông cải xanh, bắp cải, súp lơ dù rất tốt cho sức khỏe hàng ngày nhưng cũng nằm trong nhóm rau họ cải dễ gây chướng bụng. Táo và lê chứa hàm lượng đường fructose cao, một số người tiêu hóa kém loại đường này cũng dễ bị đầy hơi sau khi ăn. Hành và tỏi chứa nhiều fructan — một loại carbohydrate mà ruột non không hấp thụ được, khi xuống đến ruột già sẽ bị vi khuẩn lên men và tạo khí. Ngoài việc gây đầy hơi, hành tỏi sống còn để lại mùi hơi thở khó chịu trong không gian kín như khoang máy bay.
Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ và nhiều muối
Thức ăn nhiều dầu mỡ cần thời gian tiêu hóa lâu hơn, trong khi hệ tiêu hóa của bạn vốn đã hoạt động chậm lại khi ngồi lâu một chỗ trên máy bay. Kết quả là cảm giác nặng bụng, ợ nóng, khó chịu kéo dài suốt chuyến bay. Thực phẩm nhiều muối như đồ ăn nhanh, snack mặn, mì gói cũng nên hạn chế vì muối khiến cơ thể giữ nước ở mô nhưng lại làm bạn khát và mất nước tế bào nhanh hơn — trong khi việc giữ đủ nước là yếu tố quan trọng nhất khi bay đường dài.
Đồ uống cần tránh
Cà phê và các thức uống chứa caffeine kích thích ruột kết, gây co thắt ruột và khiến bạn phải di chuyển ra vào nhà vệ sinh nhiều lần — không lý tưởng nếu bạn ngồi ghế trong, đặc biệt là trên các chuyến bay đêm cần nghỉ ngơi. Nước ngọt có gas và soda sẽ khiến bạn ợ hơi liên tục do khí carbon dioxide giãn nở thêm khi áp suất khoang giảm. Rượu bia có tác dụng lợi tiểu, làm cơ thể mất nước nhanh hơn, đồng thời tác động của cồn lên cơ thể cũng mạnh hơn ở độ cao do nồng độ oxy trong máu thấp hơn bình thường — đây cũng là lý do nhiều người cảm thấy say nhanh và mệt hơn khi uống rượu trên máy bay so với uống cùng lượng ở mặt đất. Kẹo cao su tưởng chừng vô hại nhưng việc nhai liên tục khiến bạn nuốt nhiều không khí hơn, cũng là một nguyên nhân gây đầy hơi thường bị bỏ qua.
Thực phẩm nên ăn để chuyến bay thoải mái hơn
Nguyên tắc cốt lõi khi ăn uống trên máy bay là ăn nhẹ, cân bằng, không bỏ bữa nhưng cũng không ăn quá no. Bụng đói dễ gây buồn nôn, chóng mặt, đặc biệt với trẻ nhỏ; nhưng bụng quá căng lại là điều kiện lý tưởng để đầy hơi phát triển khi áp suất thay đổi. Ưu tiên các thực phẩm giàu protein nạc, ít chất béo như ức gà, cá hồi, trứng luộc — nhóm thực phẩm này dễ tiêu hóa và giúp no lâu mà không gây nặng bụng. Trái cây ít đường và ít gây đầy hơi như chuối, cam, dưa hấu là lựa chọn tốt để bổ sung vitamin và nước. Các loại hạt không muối (hạnh nhân, óc chó, hạt điều) cung cấp năng lượng bền vững, phù hợp mang theo làm đồ ăn nhẹ giữa chuyến bay dài. Bánh mì nguyên cám, bánh quy giòn ít đường cũng là lựa chọn an toàn cho dạ dày. Về nước uống, hãy uống nước lọc đều đặn trong suốt chuyến bay thay vì đợi đến khi khát mới uống — một mức tham khảo phổ biến là khoảng 200–250ml nước mỗi giờ bay. Nếu chuyến bay dài trên 4-5 tiếng, bạn nên chủ động đứng dậy đi lại, vận động nhẹ mỗi 1-2 tiếng để hỗ trợ tuần hoàn máu và giảm cảm giác ì ạch do ngồi lâu.
Với gia đình có trẻ nhỏ
Trẻ em thường nhạy cảm hơn với sự thay đổi áp suất và dễ quấy khóc do đau tai khi máy bay cất/hạ cánh. Cho trẻ bú bình, ngậm núm vú giả hoặc nhai kẹo (với trẻ lớn hơn) trong lúc cất và hạ cánh giúp giảm đau tai do chênh lệch áp suất. Mang theo đồ ăn nhẹ quen thuộc với bé (bánh ăn dặm, sữa, trái cây cắt sẵn) là lựa chọn an toàn, vì trẻ nhỏ thường không quen với suất ăn trên máy bay và dễ bỏ bữa nếu không có đồ ăn quen thuộc.
Ảnh: User:Mattes / Wikimedia Commons, giấy phép Public domain. Nguồn ảnh: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Breakfast_airline_meal_Thai_Airways.JPG
Quy định mang đồ ăn lên máy bay của Vietnam Airlines và Vietjet
Nếu gia đình bạn muốn tự chuẩn bị đồ ăn mang theo thay vì dùng suất ăn trên máy bay, cần lưu ý quy định của từng hãng để tránh bị giữ lại tại khâu an ninh. Với Vietnam Airlines, hành khách được phép mang theo thực phẩm khô như bánh quy, snack, kẹo, trái cây sấy; thực phẩm đóng gói sẵn như bánh sandwich, bánh ngọt; các loại thực phẩm đóng gói chân không; và đặc biệt là đồ ăn cho trẻ nhỏ như sữa, cháo, bột dinh dưỡng dạng lỏng hoặc sệt — nhóm này thường được miễn trừ một phần quy định về chất lỏng nếu khai báo với nhân viên an ninh. Với Vietjet, hành khách được mang thực phẩm đóng gói chân không, đồ khô như bánh mì, kẹo, snack, trái cây tươi, cùng đồ uống như nước lọc, nước ép trái cây, trà hoặc cà phê đóng chai. Hãng không cho phép mang đồ ăn nóng, thực phẩm có mùi nồng hoặc gây khó chịu, thực phẩm tươi sống dễ hỏng như hải sản, thịt sống, rau tươi, và các loại thực phẩm dạng lỏng sệt như nước chấm, nước sốt. Về quy định chất lỏng nói chung: trên các chuyến bay nội địa của Vietjet, không giới hạn thể tích chất lỏng miễn hành lý đáp ứng quy định về kích thước và trọng lượng. Với chuyến bay quốc tế, mỗi loại chất lỏng phải đựng trong chai/lọ không quá 100ml và tổng thể tích không vượt quá 1 lít cho mỗi hành khách — quy định này áp dụng chung cho hầu hết các hãng bay quốc tế, không riêng Vietjet hay Vietnam Airlines. Lưu ý: quy định hành lý và an ninh hàng không có thể thay đổi theo thời gian và tùy từng tuyến bay. Gia đình bạn nên kiểm tra lại thông tin mới nhất trên website chính thức của hãng bay hoặc liên hệ tổng đài trước ngày khởi hành để tránh bất tiện tại sân bay.
Bảng tổng hợp nhanh: ăn gì, tránh gì khi bay
| Nhóm | Nên ăn/uống | Nên tránh |
|---|---|---|
| Đạm | Ức gà, cá hồi, trứng luộc | Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ |
| Rau củ, trái cây | Chuối, cam, dưa hấu | Đậu, bông cải xanh, táo, lê, hành tỏi |
| Tinh bột | Bánh mì nguyên cám, bánh quy giòn | Mì gói, snack nhiều muối |
| Đồ uống | Nước lọc (200-250ml/giờ) | Cà phê, nước có gas, rượu bia |
| Khác | Hạt không muối, đồ ăn nhẹ quen thuộc cho trẻ | Kẹo cao su, thực phẩm nặng mùi |
Ảnh: Chris Olszewski / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). Nguồn ảnh: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Emirates_Economy_class_in-flight_dinner_meal_Dubai_to_Brisbane,_2019.jpg
Câu hỏi thường gặp
Có nên ăn no trước khi lên máy bay không? Không nên. Hãy ăn một bữa vừa phải khoảng 1-2 tiếng trước giờ bay, tránh vừa đói vừa quá no — cả hai trạng thái đều khiến bạn khó chịu hơn khi máy bay cất cánh. Uống bao nhiêu nước là đủ trên máy bay? Tham khảo mức khoảng 200-250ml mỗi giờ bay, tăng thêm nếu chuyến bay dài hoặc bạn cảm thấy khô miệng, khô mũi do độ ẩm khoang thấp. Trẻ em có cần kiêng thực phẩm gây đầy hơi như người lớn không? Có, hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt nên càng nhạy cảm với thay đổi áp suất. Ưu tiên đồ ăn nhẹ, dễ tiêu, quen thuộc với bé thay vì thử món mới ngay trước chuyến bay.
Đặt vé và chuẩn bị chuyến bay cùng BayVui
Chuẩn bị kỹ từ bữa ăn đến hành lý sẽ giúp cả gia đình có một chuyến bay nhẹ nhàng, thoải mái hơn rất nhiều. Nếu bạn đang tìm vé máy bay giá tốt cho chuyến đi sắp tới, đội ngũ BayVui luôn sẵn sàng hỗ trợ tư vấn lịch bay phù hợp, đặc biệt là các mẹo chọn giờ bay và suất ăn thân thiện với trẻ nhỏ. Liên hệ Zalo 0938 555 693 hoặc đặt vé trực tiếp tại bayvui.net/dat-ve để được hỗ trợ nhanh nhất — BayVui đồng hành cùng gia đình bạn trên mọi chặng bay.
Ghi chú về hình ảnh: Ngoài ảnh đại diện, các ảnh minh họa trong bài được lấy từ Wikimedia Commons theo giấy phép Creative Commons/Public Domain, có ghi rõ tác giả, giấy phép và nguồn bên dưới mỗi ảnh. Nếu bạn là chủ sở hữu hình ảnh và không muốn ảnh xuất hiện tại đây, vui lòng liên hệ BayVui – chúng tôi sẵn sàng gỡ bỏ ngay khi có yêu cầu.